حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2702

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

( 157 ) - فريز سردر معبد در الحضر ( مطابق كتاب راس ) يكقرن قبل دو نفر سيّاح فرانسوى موسوم به فلاندن وكست « 1 » توانسته‌اند قسمتهاى بنا را بيابند و نقشهء آن را ترسيم كنند . بيفايده نيست گفته شود ، كه در زمان فتوحات عرب اين معبد ويران بوده ، چنان كه اعراب قصر اللصّوص بدان نام داده‌اند ( يعنى مأمن دزدان ) . در ايران قديم ربّة النوع ديان را با اناهيتا مطابقت ميداده‌اند . در باب اناهيتا در صفحهء 1528 - 1529 مختصرى گفته شده و در جائى ، كه در باب ايزدان صحبت خواهد بود ( در دورهء ساسانى ) مشروحتر ذكرش بيايد « 2 » . بعضى عقيده دارند ، كه مقصود از « دختر » ، وقتى كه محلّى را به او نسبت ميدهند ، مثلا ميگويند كوه دختر ، پل دختر ، گردنهء دختر و غيره همين ايزد بوده و اين اسم از ايران قديم مانده . برخى اين معنى را نپذيرفته‌اند و عقيده دارند ، كه دختر بمعنى سخت يا محكم استعمال شده . چون براى عقيدهء اوّلى مدركى ذكر نكرده‌اند ، چنين به نظر ميآيد ، كه بايد معنى دوّم را ترجيح داد . در اينجا بمناسبت مطلب ذكرى هم از معبد همدان ميكنيم ، اگرچه نميتوان گفت ، كه اين معبد در دورهء اشكانى ساخته شده بود ، زيرا از معبد اناهيتا در زمان

--> ( 1 ) - Flandin et Coste . ( 2 ) - ايزدماه .